TK Park เดินทางส่งต่อพลังนิทานภาพ เปิดโลกจินตนาการเด็กชาติพันธุ์ในพื้นที่ห่างไกล
เมื่อวันที่ 12–15 มกราคม 2569 สถาบันอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) นำโดยครูเจ อุษา ศรีนวล นักจัดการความรู้อาวุโส ฝ่ายกิจกรรมการเรียนรู้ ร่วมกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5 จัดการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการสำหรับครูระดับปฐมวัยที่ดูแลเด็กชาติพันธุ์ในพื้นที่สูง ครอบคลุมอำเภออมก๋อย ฮอด และดอยเต่า ณ ห้องประชุมสำนักงานการประถมศึกษาอำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ เป้าหมายสำคัญคือการขยายโอกาสให้ครูและเด็กในพื้นที่ห่างไกลได้เข้าถึงองค์ความรู้และเครื่องมือการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับบริบททางภาษา วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของเด็กแต่ละชุมชน
TK Park เชื่อมั่นว่านิทานภาพคือเครื่องมือการเรียนรู้ที่ทรงพลังสำหรับเด็กปฐมวัย โดยเฉพาะเด็กที่ยังอ่านหนังสือไม่ออก ภาพ สี และเรื่องราวสามารถทำหน้าที่เป็นภาษากลางที่ช่วยเปิดโลกจินตนาการ ให้เด็กเชื่อมโยงประสบการณ์ของตนเองเข้ากับเรื่องราวได้อย่างอิสระ ไม่ว่าจะมาจากชาติพันธุ์ใด หรือใช้ภาษาถิ่นใดก็ตาม การเรียนรู้จึงไม่ถูกจำกัดด้วยตัวอักษร แต่เริ่มต้นจากการมอง เห็น คิด และรู้สึกไปพร้อมกัน
การฝึกอบรมครั้งนี้ ประกอบด้วย 2 หลักสูตร ได้แก่ หลักสูตร “การใช้งานหนังสือภาพสำหรับเด็กปฐมวัย” และหลักสูตร “ทำสมุดภาพสำหรับเด็กพร้อมใช้งาน” โดยออกแบบกระบวนการเรียนรู้ในลักษณะเวิร์กช็อป เน้นการลงมือทำจริงมากกว่าการบรรยาย ครูผู้เข้าร่วมได้ฝึกทักษะตั้งแต่การเลือกหนังสือภาพที่เหมาะกับเด็กปฐมวัย การอ่านนิทานให้ฟังอย่างมีชีวิต การออกแบบกิจกรรมต่อยอดหลังการอ่าน ไปจนถึงการใช้ภาษาเล่าเรื่องที่ช่วยกระตุ้นสมอง เปิดพื้นที่ให้เด็กตั้งคำถาม และตีความเรื่องราวด้วยมุมมองของตนเอง
ครูที่เข้าร่วมการฝึกอบรมจำนวน 15 คน จาก 15 โรงเรียนในพื้นที่สูง ส่วนใหญ่เป็นครูชาติพันธุ์ที่ทำงานใกล้ชิดกับเด็กกลุ่มชาติพันธุ์หลากหลาย เช่น กะเหรี่ยงโปว ปกาเกอะญอ ม้ง ลาหู่ และลัวะ ประสบการณ์ของครูเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าหนังสือภาพสามารถเป็นสะพานเชื่อมระหว่างครูกับเด็ก แม้จะมีความแตกต่างด้านภาษาและวัฒนธรรม แต่ภาพและเรื่องราวสามารถสร้างความเข้าใจร่วมกันได้
สำหรับหลักสูตร “ทำสมุดภาพสำหรับเด็กพร้อมใช้งาน” มุ่งเสริมทักษะให้ครูสามารถสร้างสรรค์สมุดภาพได้ด้วยตนเอง เพื่อนำไปใช้ในชั้นเรียน เนื่องจากพื้นที่สูงยังขาดแคลนหนังสือภาพคุณภาพสำหรับอ่านให้เด็กฟัง การเรียนรู้วิธีเล่าเรื่องอย่างเรียบง่าย การสร้างภาพประกอบด้วยเทคนิคที่หลากหลาย และการออกแบบสมุดภาพให้เหมาะกับเด็กเล็ก จึงช่วยลดข้อจำกัดด้านทรัพยากร และเปิดโอกาสให้ครูผลิตสื่อการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับบริบทของเด็กในชุมชนของตนเอง
ตลอดการฝึกอบรม ครูผู้เข้าร่วมให้ความสนใจและมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง หลายคนสะท้อนว่าการอบรมครั้งนี้เป็นประสบการณ์ใหม่ที่ได้ลงมือทำจริง ได้เรียนรู้ทักษะใหม่ และมองเห็นความเป็นไปได้ในการนำหนังสือภาพและสมุดภาพไปใช้พัฒนาเด็กในชั้นเรียน สิ่งเหล่านี้ช่วยตอกย้ำความเชื่อของ TK Park ว่า แม้จะเป็นพื้นที่ห่างไกลเพียงใด หากเด็กได้เข้าถึงนิทานภาพที่เหมาะสม พลังของจินตนาการก็สามารถเติบโต และกลายเป็นรากฐานการเรียนรู้ที่งอกงามได้ไม่ต่างจากที่ใดในโลก
