พินิจความต่างเพื่อความเข้าใจ

                สัปดาห์ปิดท้ายนิทรรศการพิพิธอาเซียน...A Journey through ASEAN ซึ่งเป็นโครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่างสำนักงานอุทยานการเรียนรู้ TK park สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน), สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.), กรมอาเซียน กระทรวงการต่างประเทศ, สมาคมอาเซียน-ประเทศไทย, การท่องเที่ยวมาเลเซีย ประจำประเทศไทย สำนักงานกรุงเทพฯ และกลุ่มฟิล์มกาวาน จัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 27 เมษายน - 8 พฤษภาคม 2554 ณ อุทยานการเรียนรู้ TK park ชั้น 8 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ ยังคงมีนิทรรศการเรื่องราวสมาชิกทั้ง 10 ประเทศของอาเซียน โดยในวันเสาร์ 7 - อาทิตย์ที่ 8 พฤษภาคม ได้มีกิจกรรมพิเศษโดยใช้ชื่อตอนว่า “เสน่ห์อาเซียน” ที่ถ่ายทอดออกมาเป็นนิทรรศการความรู้ การแสดง และกิจกรรมให้ร่วมสนุกมากมาย ที่มากกว่าการรับชมแต่สัมผัสได้

                 ฐานกิจกรรมความรู้ในสัปดาห์นี้ มีการเปลี่ยนแปลงในบางฐาน เพื่อให้เข้ากับชื่อตอนเสน่ห์อาเซียน โดยฐานความรู้ 5 ฐานสำหรับสัปดาห์นี้ มีทั้งฐานความรู้เดิมและฐานน้องใหม่

สนุกสนานกับการหาประเทศจากแผนที่ในฐานแรก

                 ฐานที่ 1 : รู้จักอาเซียน
                 เริ่มต้นฐานแรกด้วยการทำความรู้จักความเป็นมาของอาเซียนผ่านบอร์ดความรู้เกี่ยวกับเอกลักษณ์ต่างๆ ทั้ง 10 ประเทศในอาเซียน และการทำความรู้จักแบบง่ายๆ สำหรับเด็กๆ จากแผนที่อาเซียนผืนใหญ่บนพื้นและลูกโลก เพื่อให้รู้จักที่ตั้งของแต่ละประเทศ รวมถึงตราสัญลักษณ์ของอาเซียน ที่เป็นรูปรวงข้าว 10 รวง มัดรวมกันไว้ และสีที่ปรากฏในตราสัญลักษณ์ที่ให้ความหมายแตกต่างกันไป ด้านหนึ่งของฐานนี้ มีของกินของใช้แต่ละประเทศให้ได้ชมและสัมผัสได้ เช่น ปฏิทินประเทศลาว หมวกเวียดนาม สำหรับฐานแรก หากเล่นเกมตอบคำถามของพี่ๆ ประจำฐานได้ รับการประทับตราให้ผ่านไปยังฐานต่อไป

คุณแม่ช่วยคุณลูกๆ ต่อจิ๊กซอว์

                 ฐานที่ 2 : ซาลามัตดาตัง เกอ... มาเลเซีย
                 ยินดีต้อนรับสู่...มาเลเซีย ฐานที่ทำให้รู้จักประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียมากขึ้น ทั้งจากภาพถ่ายสถานที่ท่องเที่ยว เอกสารที่ให้ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชาวมาเลเซีย ซึ่งมีการผสมผสานความแตกต่างไว้อย่างลงตัว มุมหนึ่งของฐานนี้มีจิ๊กซอว์ภาพสถานที่ท่องเที่ยว หรือเอกลักษณ์ของมาเลเซียมาให้ได้ต่อ (โดยไม่จำกัดเวลา) ประกอบเสร็จ ผ่านฐาน!!

                 ฐานที่ 3 : เสน่ห์วัฒนธรรมการแต่งกาย
                 ฐานน้องใหม่สำหรับให้ลองแต่งตัว แปลงร่างให้เหมือนเพื่อนบ้านอาเซียน โดยมีชุดประจำชาติของประเทศอาเซียนทั้งชายและหญิง ขนาดไม่เล็กไม่ใหญ่ จะเด็กหรือผู้ใหญ่แปลงร่างและถ่ายรูปเก็บไว้ไปอวดเพื่อนๆ โดยมีพี่ๆ จากชมรมนาฏศิลป์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ช่วยจัดแต่งชุดให้ ซึ่งชุดที่ได้รับความนิยม คือ ชุด Baju Melayu ชุดประจำชาติของประเทศมาเลเซีย ที่มีสีสันสดใส หากใครเขินหรือไม่สะดวกสวมชุด ก็มีแผ่นป้ายความรู้เรื่องเครื่องแต่งกายประจำชาติให้อ่านกัน จะสวมชุดหรืออ่านแผ่นความรู้ ก็ได้รับการประทับตราว่าฐานนี้ผ่าน ไปฐานต่อไป

                 ฐานที่ 4 : เสน่ห์สถานที่ท่องเที่ยวในอาเซียน
                 ก่อนเข้าสู่ฐานนี้ แนะนำว่าควรหวีผม ซับหน้า จัดแต่งเสื้อผ้าให้เรียบร้อย เพราะฐานนี้แต่ละคนจะได้ไปเที่ยวประเทศในภูมิภาคอาเซียนทั้งๆ ที่อยู่ใน TK park นี่แหละ ก่อนความสงสัยจะมากขึ้นกว่านี้ ขอเฉลยก่อนว่าฐานนี้เขาให้ถ่ายรูปตัวเอง จะเดี่ยว คู่ หรือหมู่ก็ได้ แล้วเลือกประเทศที่อยากไปในอาเซียน พี่ๆ ประจำฐานจะนำภาพเรากับฉากในประเทศที่เลือกไว้มาประกอบกัน เพียงแค่นี้เราก็จะได้รูปไปอวดเพื่อนๆ ว่าเคยไปมาแล้ว

                 ฐานที่ 5 : เรียนรู้เพื่อนบ้านผ่านภาพยนตร์อาเซียน
                 ฐานสุดท้ายเป็นการทายชื่อเรื่องและชื่อประเทศของภาพยนตร์ของสมาชิกอาเซียน ซึ่งฉายในวันเสาร์และอาทิตย์นี้ เรื่องแรกได้แก่ภาพยนตร์ความร่วมมือระหว่างประเทศไทยและเนเธอร์แลนด์ เรื่อง Buddha’s Lost Children อีกเรื่องหนึ่งคือภาพยนตร์สิงคโปร์ เรื่อง Home Run โดยมีคำใบ้เป็นภาพโปสเตอร์ภาพยนตร์ พร้อมข้อมูลย่อๆ ให้อ่าน หากตอบคำถามได้จึงผ่านฐานสุดท้ายนี้ ในส่วนของภาพยนตร์นั้นจะเริ่มฉายเวลาบ่ายสองโมง ที่ห้องมินิเธียเตอร์ 1 โดยมีวิทยากรมาร่วมพูดคุยหลังจากชมภาพยนตร์อีกด้วย

บรรยากาศคึกคักบริเวณลานสานฝัน

                 นอกจากฐานกิจกรรมต่างๆ แล้ว บริเวณรอบๆ ลานสานฝัน ยังมีป้ายนิทรรศการที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับอาเซียน หรือจะเดินชมนิทรรศการภาพถ่ายอาสาเล่าเรื่องผ่านเลนส์...ASEAN in Focus Photo Exhibition ซึ่งบอกเล่ามุมความรู้บอกเล่าเรื่องราวความเป็นมาของอาเซียนผ่านภาพถ่ายสวยๆ จากช่างภาพทั้งมืออาชีพและมือสมัครเล่น

                 ช่วงสุดสัปดาห์สุดท้ายได้มีการแสดงจากเยาวชนในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่มาเพิ่มเสน่ห์ให้กับนิทรรศการครั้งนี้ โดยก่อนการแสดงซึ่งมีขึ้น 2 รอบ คือ เวลา 13.00 น. และ 15.00 น. พี่ๆ ทีมงานได้ร่วมสร้างสีสันและให้ความรู้เกี่ยวกับอาเซียน ด้วยการตั้งคำถามเพื่อแจกของรางวัลให้กับผู้เข้าชมที่ตอบได้ ซึ่งในสัปดาห์นี้มีนักเรียนชั้นมัธยมฯ จากหลายโรงเรียนเข้าชมแน่นขนัด ที่ช่วยกันตอบคำถามอย่างสนุกสนาน

การแสดงรำดาบ

                 การแสดงแรกเริ่มต้นด้วยความตื่นเต้น จากการแสดงชุด ‘รำดาบ’ ของชนเผ่าปกาเกอะญอ โดยน้องๆ วัยประถม จากหมู่บ้านห้วยตองก๊อ ตำบลห้วยปูลิง อำเภอเมือง โดยเป็นการแสดงที่มีความสวยงามผสานกับความแข็งแกร่ง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตของชาวปกาเกอะญอ

                 หลังจากนั้นเปลี่ยนบรรยากาศมาชมความสวยงามของการแสดงที่หลายคนอาจคุ้นตากับเครื่องแต่งกาย ในการแสดงชุด ‘กิ่งกะหล่า’ หรือ รำนก ซึ่งเป็นศิลปะของพี่น้องชาวไทใหญ่ ที่มาจากบ้านแม่ละนา ตำบลปางมะผ้า อำเภอปางมะผ้า โดยการแสดงชุดนี้เน้นไปที่ความสวยงามของท่าทางการร่ายรำและเครื่องแต่งกายที่มีสีสันสดใสและอลังการ

การแสดงกิ่งกะหล่า

การแสดงรำโต

                 การแสดงชุดที่ 3 ซึ่งเป็นชุดสุดท้าย มีชื่อว่า ‘รำโต’ เรียกความสนใจให้กับผู้เข้าชมเป็นอย่างมาก เนื่องจากความแปลกตาของการแสดงที่คล้ายกับการเชิดสิงโต แต่สัตว์ชนิดนี้มีลักษณะคล้ายกวาง ซึ่งเป็นสัตว์ในความเชื่อของชาวแม่ฮ่องสอน

                 สำหรับการแสดงที่จบไปนั้น เป็นกิจกรรมที่ได้รับความร่วมมือจาก Community Based Tourism Institute : CBT-I หรือสถาบันการท่องเที่ยว โดยชุมชนเพื่อการอนุรักษ์วิถีชีวิตท้องถิ่น และสร้างความภาคภูมิใจให้กับชุมชนท่องเที่ยว ตลอดจนการรักษาไว้ซึ่งวัฒนธรรมอันดีงามของพี่น้องชนเผ่าต่างๆ

                 คุณเสรีทอง ห้วยตองก๊อ และคุณกนกกาญจน์ แม่ละนา ผู้ประสานงานที่นำคณะเยาวชนมาร่วมงานในครั้งนี้ ได้พูดถึงการฝึกซ้อมและความหมายของการแสดงเหล่านี้ไว้ว่า ชุดรำดาบใช้เวลาฝึกซ้อมนานถึง 5 เดือน โดยเด็กๆ จะฝึกซ้อมในช่วงปิดเทอม เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมของชุมชนที่ทำร่วมกัน ส่วนการแสดงอีกสองชุดนั้น เป็นการแสดงดั้งเดิมที่มีการปรับเปลี่ยนวัตถุประสงค์ไปตามยุคสมัย

                 “การแสดงกิ่งกะหล่า เป็นการแสดงที่เลียนแบบว่าเป็นนก ซึ่งเป็นสัตว์ในวรรณคดีของชาวไทใหญ่ เพื่อใช้ต้อนรับพระพุทธเจ้าซึ่งเสด็จลงมายังโลกมนุษย์ช่วงเข้าพรรษา แต่ปัจจุบันใช้แสดงต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง ส่วนรำโต สัตว์สี่ขา รูปร่างหน้าตาคล้ายกวาง เป็นสัตว์ในวรรณคดีเช่นกัน มักจะแสดงคู่กันกับกิ่งกะหล่า”

                 น้องแบม - ด.ญ.สัญญาลักษณ์ นิโรรัมย์ อายุ 8 ปี สมาชิก TK park ที่เข้ามาใช้บริการเป็นประจำและหนึ่งในผู้ตะลุยฐานอาเซียนได้สำเร็จถึงสองรอบ เล่าว่าชื่นชอบนิทรรศการในครั้งนี้มาก เพราะนอกจากสนุกแล้ว ยังได้ความรู้เรื่องอาเซียน และที่ชอบมากที่สุดคือได้ของรางวัลและภาพถ่ายกลับบ้าน

                 “หนูใส่ชุดมาเลเซียกับลาวค่ะ สวยมาก และก็ถ่ายรูปเหมือนได้ไปเที่ยวสิงคโปร์ วันนี้หนูได้ความรู้อีกหลายอย่าง จำได้ว่าเมืองหลวงของแต่ละประเทศชื่ออะไรบ้าง อยากให้มีงานแบบนี้อีกค่ะ”

                 เกือบสองสัปดาห์ในนิทรรศการพิพิธอาเซียนน่าจะทำให้เรารู้จัก “เขา” เพื่อนบ้านในประชาคมเดียวกันมากยิ่งขึ้น ซึ่งจะนำไปสู่ความเข้าใจความแตกต่างในบ้างเรื่อง และนำไปสู่การจัดตั้งประชาคมอาเซียนในอนาคต

พี่ตองก้า