สถาบันอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) ดำเนินโครงการพัฒนาศักยภาพอุทยานการเรียนรู้ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อเสริมสร้างศักยภาพเครือข่ายอุทยานการเรียนรู้ ให้สามารถออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับบริบท ทุนทางวัฒนธรรม และความต้องการของผู้คนในแต่ละพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โครงการมุ่งพัฒนาทักษะการออกแบบกระบวนการเรียนรู้แก่เครือข่ายอุทยานการเรียนรู้ 10 แห่ง ผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการและการพัฒนาข้อเสนอโครงการ ก่อนคัดเลือกโครงการนำร่อง 5 แห่ง ได้แก่ อุทยานการเรียนรู้ศรีสะเกษ อุทยานการเรียนรู้ตราด อุทยานการเรียนรู้ TK park เทศบาลเมืองสตูล อุทยานการเรียนรู้เทศบาลนครอุดรธานี และอุทยานการเรียนรู้เมืองนครศรีธรรมราช เพื่อรับการสนับสนุนในการดำเนินกิจกรรม

โครงการนำร่องทั้ง 5 แห่งได้นำองค์ความรู้และการสนับสนุนจาก TK Park ไปพัฒนากิจกรรมที่ตอบโจทย์ผู้คนและชุมชน ครอบคลุมการขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ การส่งเสริมการอ่าน การสืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่น การพัฒนาทักษะดิจิทัล อาชีพสร้างสรรค์ และเศรษฐกิจชุมชน สะท้อนบทบาทของอุทยานการเรียนรู้ที่ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่จัดกิจกรรม แต่เป็น “พื้นที่การเรียนรู้ของเมือง” ที่เชื่อมโยงประชาชน ภาคีเครือข่าย และทรัพยากรความรู้ในท้องถิ่นเข้าด้วยกัน

เรียนรู้จากโจทย์จริงของเมืองและชุมชน 

อุทยานการเรียนรู้ศรีสะเกษ จัดเวที Social Lab “คันฉ่อง ส่องเมืองศรีสะเกษ” ระหว่างวันที่ 22–23 สิงหาคม 2569 มีผู้เข้าร่วมประมาณ 70 คน ร่วมกันวิเคราะห์ฐานทุน ศักยภาพ และโจทย์การพัฒนาของจังหวัด เพื่อนำไปสู่การกำหนดภาพอนาคตและแนวทางขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ศรีสะเกษ หรือ Sisaket Learning City ภายใต้กรอบ SISAKET ASTECS กิจกรรมดังกล่าวช่วยสร้างความเข้าใจร่วมกันระหว่างภาคีในพื้นที่ และส่งเสริมบทบาทของอุทยานการเรียนรู้ศรีสะเกษในฐานะศูนย์กลางเชื่อมโยงการเรียนรู้ของจังหวัด

อุทยานการเรียนรู้ตราด จัดอบรม “เปิดโลกการอ่าน...ผ่านเสียง” ระหว่างวันที่ 27–28 สิงหาคม 2569 มีผู้สมัครเข้าร่วม 46 คน และเข้าร่วมครบหลักสูตร 40 คน ผู้เข้าร่วมได้พัฒนาทักษะการผลิต Podcast เพื่อนำหนังสือ เรื่องเล่า และองค์ความรู้ท้องถิ่นมาถ่ายทอดในรูปแบบเสียง เพิ่มทางเลือกในการเข้าถึงการอ่านแก่ผู้สูงอายุ ผู้พิการ และผู้ที่มีข้อจำกัดด้านการอ่าน

อุทยานการเรียนรู้ TK park เทศบาลเมืองสตูล จัดกิจกรรม “SATUN LOCAL FOOD LAB: ห้องเรียนรู้อาหารพื้นถิ่นสตูล” ระหว่างวันที่ 3–4 กันยายน 2569 มีผู้เข้าร่วมกิจกรรมวันละ 75 คน หรือรวม 150 คน-ครั้งตลอดการจัดกิจกรรม 2 วัน โดยใช้อาหารพื้นถิ่นเป็นฐานการเรียนรู้ ผ่านการถ่ายทอดความรู้และการฝึกปฏิบัติจริง เชื่อมโยงภูมิปัญญาจากครัวเรือน เรื่องราวทางวัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของชุมชนสู่คนรุ่นใหม่ กิจกรรมช่วยส่งเสริมความภาคภูมิใจในท้องถิ่น พร้อมเปิดมุมมองในการต่อยอดทุนวัฒนธรรมสู่กิจกรรมสร้างสรรค์และเศรษฐกิจชุมชน

ด้านอุทยานการเรียนรู้เทศบาลนครอุดรธานี จัดอบรม “Udon Cos Lab: Creative Creator Lab” ระหว่างวันที่ 5–6 กันยายน 2569 มีผู้ลงทะเบียนเข้าร่วมวันละ 45 คน หรือรวม 90 คน-ครั้งตลอดการจัดกิจกรรม 2 วัน ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้และพัฒนาทักษะด้านคอสเพลย์ การแต่งหน้า การผลิตวิดีโอ และการสร้างคอนเทนต์ออนไลน์ ตอบรับความสนใจและรูปแบบการเรียนรู้ของคนรุ่นใหม่ อีกทั้งยังช่วยให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำทักษะเชิงสร้างสรรค์และดิจิทัลไปพัฒนาผลงาน สร้างตัวตนบนโลกออนไลน์ และต่อยอดสู่โอกาสทางอาชีพในอนาคต

ขณะที่อุทยานการเรียนรู้เมืองนครศรีธรรมราช จัดอบรมการใช้ Canva และ AI เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าชุมชน เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569 มีผู้เข้าร่วม 70 คน เนื้อหาการอบรมมุ่งพัฒนาทักษะให้ผู้ประกอบการและคนในชุมชนสามารถใช้เครื่องมือดิจิทัลในการสร้างสื่อประชาสัมพันธ์ ออกแบบภาพลักษณ์สินค้า และสื่อสารคุณค่าของผลิตภัณฑ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ หลังการอบรมในพื้นที่นครศรีธรรมราชพบว่า ผู้เข้าร่วมร้อยละ 84–92 มีทักษะในระดับดีมากขึ้นไป และร้อยละ 96 เห็นว่าสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้หรือต่อยอดสู่อาชีพได้ สะท้อนว่าการพัฒนาทักษะดิจิทัลที่เชื่อมโยงกับโจทย์จริงของชุมชน สามารถสร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้ ทั้งการเพิ่มมูลค่าสินค้า การสร้างโอกาสด้านรายได้ และการเสริมความมั่นใจให้ผู้เรียน

จากกิจกรรมต้นแบบ สู่เครือข่ายการเรียนรู้ที่เข้มแข็ง

ผลสำคัญของโครงการไม่ได้อยู่เพียงจำนวนกิจกรรมหรือจำนวนผู้เข้าร่วม แต่อยู่ที่การเกิดต้นแบบการออกแบบการเรียนรู้ที่มีรากฐานจาก “คนและพื้นที่” ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ การเพิ่มโอกาสเข้าถึงการอ่าน การสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น หรือการเสริมทักษะดิจิทัลเพื่อการประกอบอาชีพ

สำหรับผู้เข้าร่วม กิจกรรมเหล่านี้ช่วยเพิ่มพูนความรู้ ทักษะ และความเชื่อมั่นในการนำสิ่งที่เรียนรู้ไปใช้ในชีวิตจริง ขณะที่เครือข่ายอุทยานการเรียนรู้ได้รับการยกระดับศักยภาพในการออกแบบกิจกรรมที่ตอบโจทย์ชุมชน สามารถทำหน้าที่เป็นกลไกเชื่อมโยงผู้คน ภาคี และทรัพยากรความรู้ในระดับพื้นที่ได้อย่างเข้มแข็งยิ่งขึ้น

TK Park จะรวบรวมบทเรียนจากโครงการเพื่อนำไปใช้ในการติดตาม ให้คำปรึกษา และขยายผลสู่เครือข่ายอุทยานการเรียนรู้ในพื้นที่อื่นต่อไป เพื่อร่วมวางรากฐานให้เมืองและชุมชนไทยเติบโตเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างยั่งยืน