Articles
วันมหาธีรราชเจ้า ย้อนกลับ

001152.jpg

 

ปราชญ์แห่งวรรณกรรม


            พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระปรีชาสามารถเป็นเลิศในด้านวรรณกรรม ทรงพระราชนิพนธ์ร้อยแก้วและร้อยกรองได้ทุกประเภท ทั้งโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่พระราชนิพนธ์หนังสือมากที่สุด ในชั่วระยะเวลา 15 ปีที่ครองราชย์ ทรงมีพระราชนิพนธ์ถึง 1,000  เรื่อง โดยพระองค์ได้ปลูกฝังคุณธรรมความดีงามในแนวทางของพระพุทธศาสนา รวมทั้งจิตสำนึกในความรักชาติ ความเสียสละเพื่อส่วนรวม ผ่านทางบทพระราชนิพนธ์ อีกทั้งวรรณกรรมอันทรงคุณค่าเหล่านี้ ยังมีความสมบูรณ์ในวรรณศิลป์  ทั้งด้านคำศัพท์  เสียง  และเนื้อหาอรรถรส ทำให้พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้รับการยกย่องว่าเป็น “ปราชญ์แห่งวรรณกรรม”

ทรงใฝ่พระทัยทางอักษรศาสตร์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์
            ตามหนังสือกราบบังคมทูลของพระยาวิสุทธสุริยศักดิ์ (ม.ร.ว. เปีย มาลากุล) ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ถวายพระอักษรภาษาไทยในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อยังทรงพระเยาว์ เกี่ยวกับรายงานการศึกษาของพระองค์ มีเนื้อความที่แสดงให้เห็นถึงพระปรีชาสามารถด้านการศึกษาและอักษรศาสตร์อย่างมาก
            “สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร มีพระปรีชาสามารถรอบรู้วิชาที่ทรงเรียน...รู้เช่นนักปราชญ์รู้แต่ตามพระชนมายุ ...ทรงใฝ่พระทัยทางอักษรศาสตร์โดยเฉพาะ”
             ทรงโปรดงานด้านวรรณกรรมตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ เนื่องจากในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว อารยธรรมตะวันตกได้เผยแพร่เข้ามา มีการปรับปรุงบ้านเมืองหลายอย่างที่ช่วยสนับสนุนให้งานวรรณกรรมก้าวหน้า อาทิ การตั้งโรงเรียน การพิมพ์หนังสือ การตั้งหอสมุดแห่งชาติ และเกิดโบราณคดีสโมสร ที่ช่วยส่งเสริมงานด้านการประพันธ์ ประกอบกับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รับสั่งให้ผู้ถวายพระอักษรแด่พระราชโอรสมีทั้งชาวไทยและต่างประเทศ เพื่อเป็นการเตรียมพร้อมก่อนส่งพระราชโอรสไปศึกษาต่อยังต่างประเทศ ทำให้พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงแตกฉานทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ จึงทรงอ่านหนังสือได้มาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งวรรณคดีอังกฤษที่พระองค์โปรดปรานและนำมาแปลเป็นบทพระราชนิพนธ์ภาษาไทยจำนวนมาก

ทรงเริ่มงานประพันธ์เมื่อศึกษาอยู่ ณ ประเทศอังกฤษ
            พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเริ่มงานประพันธ์ตั้งแต่ยังทรงศึกษาอยู่ ณ ประเทศอังกฤษ โดยทรงออกวารสารรายสัปดาห์สำหรับเด็กชื่อว่า เดอะ สกรีชโอว์ (The Screech Owl) และได้ทรงพระราชนิพนธ์เรื่องสำหรับเด็กไว้ในวารสารนี้ด้วย    เมื่อครั้งที่ทรงศึกษา ณ มหาวิทยาลัยอ๊อกซฟอร์ด (University of Oxford) พระองค์ได้ทรงพระราชนิพนธ์วิทยานิพนธ์ไว้แก่มหาวิทยาลัย เรื่อง สืบราชสมบัติโปแลนด์ (War of the Poland Successor) เป็นภาษาอังกฤษ ซึ่งเป็นประวัติศาสตร์ของประเทศภาคพื้นยุโรป ตอนหนึ่ง ซึ่งได้มีการพิมพ์จำหน่ายในประเทศนั้น และได้รับความนิยมจากผู้อ่านอย่างกว้างขวาง ทั้งยังมีผู้แปลเป็นภาษาฝรั่งเศสด้วย
           นอกจากนี้พระองค์ได้ทรงจัดตั้งสมาคมนักเรียนไทยที่เรียนอยู่ในอังกฤษและพระราชทานนามว่า “สามัคคีสมาคม” และได้ทรงออกหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษชื่อว่า เดอะ ลุคเกอร์ออน (The Looker-on) ให้เป็นหนังสือพิมพ์ประจำสมาคมแห่งนั้น และจากหนังสือพิมพ์นี้เองที่นำมาสู่การจัดตั้งวารสาร “สามัคคีสาร” ขึ้นภายหลัง
           พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นสมาชิกของสโมสรบุลลิงตัน (Bullington Club) สโมสรคาร์ดินัล (Cardinal Club) อันเป็นสมาชิกสโมสรขึ้นชื่อทางอักษรศาสตร์ของมหาวิทยาลัย ทำให้ทรงได้รับความรู้ด้านภาษาและงานประพันธ์มากยิ่งขึ้น ทั้งยังทรงหมั่นเพียรพระราชนิพนธ์บทร้อยกรอง บทละคร เรื่องสั้น นวนิยาย เสมือนว่า “ให้การบ้านแก่ตนเอง” เพื่อเป็นการฝึกภาษาและฝึกฝนฝีมือการประพันธ์ เมื่อทรงเจริญพระชนม์แล้ว ก็ทรงพระราชนิพนธ์คำประพันธ์และบทละครได้ทุกแบบ

ทรงพัฒนาวรรณกรรมจากประสบการณ์งานละคร
           พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีความสนพระราชหฤทัยในเรื่องการละครมาแต่ครั้งยังทรงพระเยาว์ ครั้นเมื่อได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงศึกษาวิชาการ ณ ประเทศอังกฤษ ซึ่งขณะนั้นมีพระชนมายุเพียง 12 พรรษา ได้เสด็จไปทอดพระเนตรละครอยู่เสมอ นอกจากพระองค์จะทรงมีประสบการณ์ในด้านละครจากประเทศอังกฤษแล้ว พระองค์ยังได้เสด็จไปทอดพระเนตรละครประเภทต่างๆ ณ ประเทศฝรั่งเศส ในระหว่างการเสด็จพระราชดำเนินกลับประเทศสยาม พระองค์ได้ทรงแวะประทับ ณ ประเทศสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น นับว่าเป็นการเพิ่มประสบการณ์ในด้านการละครของพระองค์ในด้านนี้ให้มากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้พระองค์สามารถนำความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับการละครของประเทศต่างๆ โดยเฉพาะละครแบบตะวันตกมาประยุกต์และปรับปรุงให้การละครของไทย
            ความโปรดปรานในละครของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ส่งผลถึงการประพันธ์วรรณกรรมของพระองค์อีกด้วย เนื่องจากภายหลังจากที่พระองค์ได้ทอดพระเนตรการแสดงแล้ว มักจะทรงกลับไปพระราชนิพนธ์เองใหม่ให้ดีขึ้น ตลอดจนเปลี่ยนนิสัยตัวละครให้เป็นอย่างที่พระองค์ต้องการ แม้แต่บทละครของพระองค์เองก็ทรงพัฒนาอยู่เสมอ จึงมีหลายสำนวน ทรงแปลพระราชนิพนธ์ของพระองค์เองเป็นภาษาอังกฤษด้วย ละครที่ทรงพระราชนิพนธ์เรื่องแรกๆ เป็นภาษาอังกฤษ เช่น เรื่อง The King’s Command, Evelyn, Isabel
           บทละครที่พระองค์ทรงพระราชนิพนธ์นั้นมีมากมายหลายเรื่อง และหลายประเภท ทั้งบางเรื่องยังมีหลายสำนวนอีกด้วย ที่เป็นดังนี้ก็เพราะทรงต้องการฝึกพระองค์ในการพระราชนิพนธ์บทละครให้ดีขึ้นตามลำดับนั่นเอง

 ทรงส่งเสริมงานวรรณกรรมและหนังสือพิมพ์
           พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติวรรณคดีสโมสรขึ้น งานสำคัญอย่างหนึ่งของวรรณคดีสโมสรก็คือการพิจารณายกย่องหนังสือไทยประเภทต่างๆ ที่แต่งได้ดีเยี่ยม โดยบทละครเรื่อง หัวใจนักรบ บทละครพูดคำฉันท์เรื่อง มัทนะพาธา และพระนลคำหลวง เป็นพระราชนิพนธ์ของพระองค์ท่าน ซึ่งวรรณคดีสโมสรยกย่องว่าเป็นวรรณกรรมที่ทรงคุณค่าและมีความงดงามทางวรรณศิลป์
           ในด้านงานหนังสือพิมพ์ ทรงพระราชทานบทความและเรื่องสำหรับหนังสือพิมพ์ และวารสารเป็นอันมากและพระราชทานกำเนิดแก่วารสาร 7 ฉบับ คือ เดอะ สครีช โอวล์, เดอะ ลุกเกอร์-ออน, สามัคคีสาร, ทวีปัญญา, ชวนหวว, ดุสิตสมิต, และสมุทรสาร และได้ทรงพระราชนิพนธ์บทความสำคัญๆ ลงในหนังสือพิมพ์ เช่น "ยิวแห่งบูรพทิศ" ลงในหนังสือพิมพ์ "สยามออบเซอร์เวอร์" และ "โคลนติดล้อ" ลงในหนังสือพิมพ์ "พิมพ์ไทย" จนถึงกับมีประชาชนเขียนโต้ตอบให้ชื่อว่า "ล้อติดโคลน" ลงในหนังสือพิมพ์กรุงเทพเดลิเมล์ เป็นต้น นับว่าพระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ไทยพระองค์แรกที่ทรงใช้หนังสือพิมพ์เป็นสื่อมวลชน ทั้งในด้านข่าวสาร ความคิดเห็น และการปลุกใจให้รักชาติ นอกจากนี้ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติการพิมพ์ฉบับแรกขึ้นเรียกว่า "พระราชบัญญัติสมุดเอกสารแลหนังสือพิมพ์ พ.ศ.2456" นับได้ว่า พระองค์ท่านทรงเป็นทั้งนักประพันธ์ กวี และ นักหนังสือพิมพ์
        
พระนามแฝงในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
            พระองค์ทรงมีพระนามแฝงหลายพระนามโดยทรงเลือกใช้ในประเภทวรรณกรรมที่ต่างกันไป คือ
อัศวพาหุ ใช้เขียนเรื่องเกี่ยวกับการเมือง
รามจิตติ ใช้เขียนเรื่องบันเทิง
ศรีอยุธยา ใช้เขียนบทละคร
พันแหลม ใช้เขียนเกี่ยวกับทหารเรือ
นายแก้วนายขวัญ พระขรรค์เพชร ใช้เขียนบทละคร
น้อยลา สุครีพ ใช้เขียนนิทานต่างๆ

อ้างอิง
พระเกียรติคุณพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยฯ, 2530
พระบาทสมเด็จพระปรเมทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว, ประวัติต้นรัชกาลที่ 6, สำนักพิมพ์มติชน, 2545
พระมหาธีรราชเจ้า, ทวี มุขธระโกษา, 2506
สมเด็จพระมหาธีรราช ปราชญ์สยาม, คณะกรรมการโครงการปาฐกถาและจัดนิทรรศการ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2533
http://kingramavi.blogspot.com/ โรงเรียนมหาวชิราวุธ จังหวัดสงขลา